Zabezpieczenie przed ryzykiem stopy procentowej

KOD LEI dla DNB Bank Polska S.A.: 259400CNE07XXF17VJ03

Forward Rate Agreement (FRA) Swap (IRS) Opcje na stopę procentową Ryzyka

Forward Rate Agreement (FRA)

Charakterystyka

Forward Rate Agreement (FRA) jest transakcją zabezpieczającą przed niekorzystnym kształtowaniem się stóp procentowych w przyszłości. FRA to umowa pomiędzy dwiema stronami, zobowiązująca je do wymiany - w określonym dniu w przyszłości - płatności odsetkowych od ustalonej kwoty nominalnej, nominowanych w tej samej walucie z tym, że jedna ze stron płaci odsetki w oparciu o stopę stałą (stopa kontraktu FRA), zaś druga w oparciu o stawkę referencyjną WIBOR. Stawka stała jest ustalana w momencie zawierania transakcji FRA, natomiast wysokość rozliczeniowej stawki WIBOR poznawana jest przez obie strony w określonym dniu w przyszłości, gdy następuje rozliczenie kontraktu FRA.

Przykład
Załóżmy, że kredytobiorca, posiadający kredyt ze stawką referencyjną 3M WIBOR + marża, pragnie zabezpieczyć się przed wzrostem tej stopy referencyjnej za 6 miesięcy. Wówczas zawiera on z bankiem transakcję FRA 6 x 9 (kupuje kontrakt FRA 6 X 9). Wówczas za 6 miesięcy kredytobiorca (kupujący FRA) zobowiązuje się zapłacić odsetki naliczane w oparciu o ustaloną stawkę FRA, natomiast bank zobowiązuje się zapłacić odsetki naliczane w oparciu o 3M WIBOR publikowany za 6 miesięcy.

Korzyści:

  • brak opłat i prowizji,
  • brak zaangażowania kapitałowego,
  • pozabilansowym instrument pochodny,
  • prosty proces zawierania transakcji (przez telefon).

Swap (IRS)

Charakterystyka

Swap na stopę procentową (ang. Interest Rate Swap - IRS) jest umową pomiędzy dwiema stronami, zobowiązującą je do wymiany, przez ustalony okres, płatności odsetkowych od ustalonej kwoty nominalnej, nominowanych w tej samej walucie ale obliczanych w oparciu o dwie różne stopy procentowe. Najczęściej jedna ze stron płaci odsetki w oparciu o stopę stałą, zaś druga w oparciu o stopę zmienną.

Przykładem IRS'a może być umowa pomiędzy dwiema firmami które płacą sobie przez 5 lat, co pół roku, odsetki od 10 mln PLN z tym, że firma A płaci 6M WIBOR firmie B, natomiast firma B płaci firmie A stałą stopę równą 8%.


Korzyści
 

  • instrument pozabilansowy
  • zabezpieczenie przed niekorzystnymi zmianami stóp procentowych
  • możliwość odsprzedaży lub odkupu kontraktu przed jego końcem (przedterminowe rozliczenie)
  • możliwość zawarcia IRS w PLN oraz walutach obcych
  • brak dodatkowych kosztów i prowizji

Opcje na stopę procentową

Charakterystyka
Opcja na stopę procentową jest transakcją pochodną, która pozwala nabywcy Opcji zabezpieczyć się przed niekorzystnymi skutkami zmian stóp procentowych. Prawo to nabywca Opcji na stopę procentową nabywa płacąc tzw. premię.

W ramach Opcji na Stopę Procentową wyróżniamy dwa ich typy:

  • Cap
  • Floor


OPCJA CAP
W przypadku Opcji Cap nabywca opcji korzysta z prawa skorzystania z opcji w momencie, kiedy oprocentowanie przekroczy ustalony w transakcji poziom stopy Strike.

Opcja Cap jest dobrym narzędziem stosowanym w zarządzaniu ryzykiem stóp procentowych, kiedy nabywca opcji jest zainteresowany ochroną przed wzrostem stóp procentowych. Z tytułu ich mechanizmu działania, transakcje Cap wykorzystywane są w praktyce do zabezpieczania przed wzrostem kosztów obsługi kredytów (wysokości płaconych odsetek), opartych o zmienną stopę referencyjną (np. WIBOR, EURIBOR, LIBOR).


OPCJA FLOOR
W przypadku Opcji Floor nabywca opcji korzysta z prawa skorzystania z opcji w sytuacji, gdy oprocentowanie na rynku spadnie poniżej ustalony wartości poziomu stopy Strike.

Opcja Floor jest dobrym narzędziem stosowanym w zarządzaniu ryzykiem stóp procentowych, kiedy nabywca opcji jest zainteresowany ochroną przed spadkiem stóp procentowych. Z tytułu ich mechanizmu działania, transakcje Floor wykorzystuje się do zabezpieczania należności np. inwestycji w obligacje lub lokaty, opartych o zmienną stopę referencyjną (np. WIBOR, EURIBOR, LIBOR).
 

Ryzyka

Zawieranie transakcji terminowych wiąże się z ponoszeniem szeregu rodzaju ryzyk, w tym w szczególności:

  • Ryzyka nieadekwatności transakcji – ryzyko pojawiające się w przypadku, gdy Klient nieodpowiednio dopasuje transakcje pochodną do ekspozycji (np. walutowej i/lub stóp procentowych) wynikających z charakteru prowadzonej przez Klienta działalności. Należy pamiętać, że jakakolowiek zmiana po stronie zabezpieczanej ekspozycji Klienta bez równoczesnego odpowiedniego dopasowania warunków transakcji pochodnej (zabezpieczającej) może doprowadzić do nadmiernego otwarcia się na ryzyko rynkowe niewynikające z działalności Klienta.
  • Ryzyka rynkowego – ryzyko, wynikające ze zmienności otoczenia rynkowego (takie jak zmiana kursów walutowych stóp procentowych lub cen towarów), które to ma pośredni bądź bezpośredni wpływ (pozytywny lub negatywny) na wycenę już zawartej transakcji. W konsekwencji negatywnego wpływu zmian kursu walutowego, stopy procentowej lub ceny towaru na wycenę kwota należna Klientowi od banku może być niższa od oczekiwanej, zaś kwota należna bankowi od Klienta może być wyższa od oczekiwanej.
  • Ryzyka wniesienia dodatkowego zabezpieczenia – ryzyko związane z prawem banku do żądania ustanowienia lub podwyższenia wartości zabezpieczenia (depozyt zabezpieczający), zgodnie z zapisami odpowiedniej umowy lub regulaminu, w szczególności w przypadku niekorzystnych zmian dotyczących Klienta lub wyceny transakcji pochodnej (pojawienia się negatywnej wyceny transakcji Klienta).
  • Ryzyka braku płynności rynku – ryzyko związane z ograniczoną możliwością lub brakiem możliwości zakupu lub zbycia instrumentu finansowego w krótkim czasie, co może negatywnie wpłynąć na cenę rynkową oraz Mark-up związane z zawarciem lub wcześniejszym zamknięciem transakcji (wyjściem z inwestycji).
  • Ryzyka kredytowego – ryzyko związane z niewywiązaniem się przez jedną ze stron, w tym bank ze zobowiązań wynikających z transakcji (w tym ryzyko umorzenia lub konwersji zobowiązań jak również niewypłacalności każdej ze stron co może wiązać się z ryzykiem utraty całej inwestycji). Wyróżnia się:
    • Ryzyko przed rozliczeniowe – ryzyko utraty przyszłych należności z instrumentu pochodnego w wyniku niewypłacalności kontrahenta.
    • Ryzyko rozliczeniowe – ryzyko nierozliczenia kontraktu tj. nieotrzymania środków od kontrahenta w terminie rozliczenia.
  • Ryzyka operacyjnego – ryzyko wiążące się z zawodnością procesów, ludzi i systemów zależnych lub niezależnych od banku.
  • Ryzyka prawnego, księgowego oraz podatkowego –  ryzyko to obejmuje otoczenie prawne stron transakcji odnoszące się do właściwego traktowania instrumentu finansowego, w świetle obowiązujących regulacji, w tym ich interpretacji we wskazanych aspektach (prawnym, księgowym i podatkowym).
  • Ryzyka wcześniejszego wyjścia z inwestycji – ryzyko wiążące się z poniesieniem przez Klienta dodatkowych kosztów (Mark-up) związanych z wcześniejszym zamknięciem transakcji (tj. przed pierwotnym terminem rozliczenia), w szczególności w razie zaistnienia zakłóceń na rynku instrumentów finansowych i brakiem dostępności cen, co może wiązać z wydłużonym czasem oczekiwania na wyjście z inwestycji (wcześniejsze zamknięcie transakcji).
  • Ryzyka jednostronnego zamknięcia transakcji – ryzyko wcześniejszego zamknięcia transakcji pochodnej (tj. przed pierwotnym terminem rozliczenia) jednostronnie przez bank, na skutek zaistnienia przypadków uprawniających bank do takiego działania określonych w umowie lub regulaminie i przez to poniesienia przez Klienta dodatkowych kosztów (Mark-up, kurs tabelowy banku). 
     
Print
 

Aktualności

21
LIS
Nowe formularze dla klientów objętych promocją...
więcej