Komentarze ekspertów

Czy metale kolorowe mogą być "zielone"?

19-12-2019 Magdalena Szlezyngier

Do 2050 r. turbiny wiatrowe będą wymagały o 300 proc. więcej metali niż obecnie, panele słoneczne zużyją ich aż 200 proc. więcej, a sektor magazynowania energii będzie ich potrzebował aż 1000 proc. więcej. Bez metali kolorowych zielona rewolucja, której obecnie jesteśmy świadkami, nie jest możliwa. Są one absolutnie niezbędne ze względu na ich szerokie zastosowanie w takich technologiach jak energetyka odnawialna (solarna i wiatrowa), czysta mobilność oraz produkcja baterii i akumulatorów. Recykling jest kluczem, by ich nie zabrakło. Do liderów w tym obszarze zaliczają się także polskie firmy – argumentują eksperci DNB Bank Polska.

Wdrożenie czystych technologii energetycznych wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na metale kolorowe (metale nieżelazne oraz ich stopy) oraz na surowce krytyczne – czyli kluczowe dla rozwoju gospodarki, których dostępność zarówno ze źródeł pierwotnych, jak i wtórnych jest ograniczona, a możliwości zastąpienia niewielkie. Aktualna lista surowców krytycznych obowiązująca w Unii Europejskiej liczy aż 27 pozycji. Zadbanie o dostępność metali to nie tylko problem lokalny. Bank Światowy wykazuje, że zapotrzebowanie na aluminium, kobalt, miedź, ołów, lit, nikiel i cynk będzie dynamicznie rosło, szczególnie jeśli chcemy zrealizować globalne cele w zakresie energetyki odnawialnej. 

Do 2050 r. turbiny wiatrowe na świecie będą wymagały o 300 proc. więcej metali niż obecnie, panele słoneczne zużyją ich aż 200 proc. więcej, a sektor magazynowania energii będzie ich potrzebował aż 1000 proc. więcej. Te globalne prognozy potwierdza również OECD w badaniu dotyczącym zapotrzebowania na materiały do 2060 r. Zgodnie z obliczeniami światowy popyt na metale nieżelazne wzrośnie szybciej niż na jakikolwiek inny surowiec – z 7 do 19 gigaton rocznie.

Energetyka to nie jedyny obszar szybkiego wzrostu zapotrzebowania na surowce. Według badań zleconych przez International Copper Association, ponad 100 000 ton miedzi będzie potrzebne do zbudowania 40 milionów punktów ładowania potrzebnych do obsługi pojazdów elektrycznych wchodzących na rynek do 2027 r. Miedź jest stosowana w portach kabli ładujących, ładowarkach i okablowaniu do paneli elektrycznych.

– Realizacja scenariusza budowy globalnej gospodarki niskoemisyjnej to nie tylko energetyka, ale również potężne inwestycje w czystą mobilność. W obu przypadkach metale kolorowe odgrywają kluczową rolę. Zapotrzebowanie na te surowce będzie dynamicznie rosło wraz z rozwojem OZE i elektromobilności – wskazuje Magdalena Szlezyngier, ekspert ds. Przemysłu Wytwórczego i Spożywczego w DNB Bank Polska 

Rola metali kolorowych w GOZ    
Okazuje się, że rosnący popyt na metale kolorowe może zostać częściowo zaspokojony recyklingiem. W ten sposób możemy ochronić nieodnawialne lub trudno odnawialne źródła surowców naturalnych, jednocześnie znacznie zmniejszyć ilość zgromadzonych na wysypiskach odpadów. Obecnie poziom wytwarzania odpadów przemysłowych na świecie jest 18-krotnie wyższy niż odpadów komunalnych. Główną barierą jest jednak ich nieefektywne wykorzystanie. Cenne zużyte materiały są ciągle albo marnowane, albo eksportowane. Według stowarzyszenia Eurometeaux w 2014 r. z Europy wywieziono prawie 2 mln ton złomu, w tym aluminium i miedź, a także 1,3 mln ton odpadów elektronicznych. 

W 2018 r. Unia Europejska podjęła działania i wdrożyła pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym (ang. Circular Economy Package) będący szczegółowym planem działań w kierunku rozwoju produkcji bezodpadowej, wdrożenia procesów recyklingu oraz ponownego użycia odpadów. Polska także rozpoczęła prace nad strategią wprowadzenia koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym. W roku 2018 postała „mapa drogowa” wskazująca kluczowe obszary działań dla Polski umożliwiające transformację z gospodarki linearnej do modelu ekonomii cyrkularnej. Aktualnie trwają uzgodnienia i konsultacje publiczne. 

– Pomimo tego, że nasz kraj stawia dopiero pierwsze kroki w kierunku GOZ, w polskim otoczeniu biznesowym i w sektorze metalurgicznym już od dłuższego czasu działają spółki, które z sukcesem pozyskują metale wykorzystując recykling i odnoszą sukcesy nie tylko lokalnie, ale również na arenie europejskiej – argumentuje Magdalena Szlezyngier

Polskie sukcesy
Jednym z surowców, w którego odzysku odgrywamy istotną rolę w Europie, jest cyna. Metal ten jest kojarzony z elektroniką, jednak jego wykorzystanie jest szersze, a wraz z rozwojem nowych technologii (szczególnie w wytwarzaniu i magazynowaniu energii odnawialnej, przemyśle motoryzacyjnym i medycznym) jego znaczenie będzie stale rosnąć. Eksperci wskazują, że to dzięki jego unikalnym właściwościom antykorozyjnym oraz przewodnictwu elektrycznemu. 

Spółka Fenix Metals jest najnowocześniejszym zakładem wyspecjalizowanym w odzysku cyny w Polsce, chroniącym zasoby naturalne poprzez zaawansowany technologicznie recykling większości odpadów zawierających cynę do postaci rafinowanych metali i produktów. Firma jest drugim największym europejskim producentem rafinowanej cyny z 10 proc. udziałem w konsumpcji cyny na rynku europejskim i ponad 30 proc. udziałem w produkcji rafinowanej cyny w procesach recyklingu.

Aluminium to kolejny metal kolorowy o dużym znaczeniu. Jest dziś masowo wykorzystywane przez przemysł motoryzacyjny. Prognozuje się, że zapotrzebowanie na aluminiowe części samochodowe będzie rosło nawet 30 proc. rocznie. Metal ten odegra także kluczową rolę przy produkcji aut elektrycznych oraz w przypadku ekologicznych rozwiązań energetycznych (panele fotowoltaiczne oraz komponenty dla elektrowni wiatrowych). Dodatkową zaletą recyklingu aluminium jest fakt, że do wyprodukowania pełnowartościowego surowca wtórnego potrzebne jest tylko 5 proc. energii niezbędnej do produkcji aluminium pierwotnego, z czym wiąże się odpowiednio mniejsza emisja CO2 do atmosfery. To sprawia, że stosowanie rozwiązań z wtórnego aluminium realnie pomaga chronić zasoby oraz środowisko naturalne. 

Grupa Alumetal jest największym przetwórcą złomu aluminiowego w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej oraz drugim na rynku europejskim. Aluminium wtórne powstaje w procesie recyklingu złomu aluminiowego. Złom aluminium używany w procesie recyklingu to zarówno złom technologiczny-poprodukcyjny, jak i ten po amortyzacyjny wykorzystywany w wyniku rozbiórek starych budynków, recyklingu samochodów, opakowań czy aluminiowych części zwykłych sprzętów gospodarstwa domowego. Ilość zagospodarowanych surowców złomowych przez Grup Alumetal w roku 2018 to 219 158 ton. 

Cynk zajmuje czwarte miejsce pod względem powszechności wykorzystania metali w różnych gałęziach gospodarki – wyprzedzają go jedynie żelazo, aluminium i miedź. Znaczenie tego metalu jest nieocenione zwłaszcza w sektorze budowlanym i samochodowym, jednak szczególne właściwości fizyczne i chemiczne cynku sprawiają, że wachlarz jego zastosowań jest wyjątkowo szeroki w tym m.in. ciśnieniowe odlewy (dla przemysłu motoryzacyjnego, zabawki, elementy wzornicze), ale również produkcja baterii. 

Spółka ZGH Bolesław S.A. (ZGH) to jedyny w Polsce producent cynku oraz istotny europejski gracz z 7 proc. udziałem w rynku europejskim. Recykling zapewnia dziś firmie 35 proc. surowca. Jednak realizowane programy inwestycyjne mają zwiększyć udział odzysku do 50 proc. w ciągu kilku kolejnych lat. ZGH jest pierwszym na świecie zakładem produkującym cynk metodą elektrolityczną, mającym tak wysoki udział materiałów z recyklingu w surowcach wsadowych. Spółka uzyskuje to dzięki innowacyjnej metodzie oczyszczania tego materiału z chloru i fluoru. 

– Recykling w tym szczególnie odzysk metali kolorowych jest koniecznością, a zarazem wyzwaniem, przed którym stoi współczesny świat i bez którego nie zrealizujemy transformacji w kierunku globalnej gospodarki niskoemisyjnej. Optymizmem może napawać fakt, że rośnie świadomość wagi tego zagadnienia zarówno po stronie instytucji, jak i biznesu – podsumowuje Magdalena Szlezyngier
 

Print